Khó khăn tài chính khiến 58 lao động dân tộc thiểu số tạm dừng bảo vệ rừng ở Quảng Trị

Tại tỉnh Quảng Trị, hàng chục trạm bảo vệ rừng của Ban Quản lý rừng phòng hộ Quảng Ninh (BQLRPH) lâm vào cảnh vắng lặng khi 58 lao động, chủ yếu là người dân tộc thiểu số (DTTS), buộc phải tạm dừng công việc từ đầu tháng 7 do thiếu kinh phí hoạt động. Tình trạng này đang gây ra nhiều hệ lụy, ảnh hưởng đến cả sinh kế của người dân và công tác bảo vệ hơn 52.000 ha rừng.

Từ năm 2023, BQLRPH Quảng Ninh đã triển khai ký hợp đồng khoán bảo vệ hơn 5.800 ha rừng với 58 hộ dân là người DTTS tại các xã Trường Sơn và Kim Ngân, thông qua Tiểu dự án 1 thuộc Dự án 3 của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025. Mỗi hộ cử một thành viên tham gia lực lượng bảo vệ rừng, làm việc tại các trạm hoặc tổ cơ động, với mức thu nhập bình quân gần 8 triệu đồng/người/tháng.

Việc lựa chọn con em đồng bào DTTS tham gia lực lượng bảo vệ rừng đã mang lại nhiều hiệu quả thiết thực. Sau khi được tập huấn nghiệp vụ, những người dân địa phương đã dần trở thành lực lượng nòng cốt, góp phần quan trọng vào công tác bảo vệ rừng. Nhờ sự phối hợp hiệu quả giữa lực lượng chuyên trách và người dân, diện tích rừng do đơn vị quản lý không xảy ra các vụ cháy rừng hay phá rừng trong suốt thời gian qua. Hơn thế nữa, công việc này còn tạo sinh kế ổn định, giúp nhiều hộ đồng bào DTTS cải thiện thu nhập, có điều kiện cho con em đến trường và mạnh dạn đăng ký thoát nghèo.

Tuy nhiên, tình hình trở nên khó khăn khi kế hoạch ký hợp đồng bảo vệ rừng cho cả năm 2026 với tổng kinh phí hơn 7,1 tỷ đồng cho 58 hộ dân và hơn 5.800 ha rừng đã không thể thực hiện trọn vẹn. Theo Quyết định phân bổ kinh phí của UBND tỉnh Quảng Trị, đơn vị chỉ được cấp hơn 2,6 tỷ đồng, chỉ đủ chi trả tiền công cho lực lượng nhận khoán trong khoảng 6 tháng đầu năm. Đến hết tháng 5, nguồn kinh phí cạn kiệt, trong khi hơn 4,5 tỷ đồng còn lại vẫn chưa được bố trí. Điều này buộc toàn bộ lao động nhận khoán phải tạm dừng công việc từ ngày 1/7.

Đối với nhiều hộ đồng bào Bru Vân Kiều ở vùng cao, công việc bảo vệ rừng là nguồn thu nhập chính. Anh Hồ Văn Biên, một nhân viên Trạm bảo vệ rừng số 2, chia sẻ: "Nhờ công việc này, gia đình tôi có thêm thu nhập, cuộc sống ổn định hơn, tôi mong sớm có kinh phí để được trở lại giữ rừng". Tương tự, anh Hồ San, trước đây phải làm nhiều công việc thời vụ, giờ đây khi nghỉ việc, anh đang gặp khó khăn trong việc tìm kiếm nguồn thu nhập ổn định cho gia đình.

Việc 58 lao động đồng loạt tạm dừng công việc không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của các hộ đồng bào DTTS mà còn tạo áp lực lớn đối với công tác quản lý, bảo vệ hơn 52.000 ha rừng. Trong bối cảnh lực lượng chuyên trách còn mỏng, sự thiếu vắng những người dân địa phương am hiểu địa hình, thông thuộc đường rừng sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả tuần tra, kiểm soát, đồng thời tác động tiêu cực đến mô hình bảo vệ rừng dựa vào cộng đồng đã được xây dựng trong nhiều năm.

Trước tình hình này, BQLRPH Quảng Ninh đang khẩn trương rà soát và tổng hợp nhu cầu kinh phí để gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường, kỳ vọng sẽ sớm được xem xét, bố trí nguồn vốn. Ông Đỗ Minh Cừ, Phó Giám đốc phụ trách BQLRPH Quảng Ninh, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giữ chân lao động địa phương, bởi nếu họ phải đi làm ăn xa, việc huy động trở lại sẽ rất khó khăn. "Điều quan trọng là giữ chân lao động địa phương... Chúng tôi cũng mong sớm có nguồn kinh phí để đồng bào DTTS có việc làm ổn định, vừa bảo vệ rừng, vừa đảm bảo sinh kế", ông Cừ cho biết. Việc sớm có kinh phí có thể giúp triển khai trở lại lực lượng nhận khoán từ những tháng cuối năm 2026, đảm bảo tính liên tục và hiệu quả của công tác bảo vệ rừng.

Theo Mỹ Nương - baove24h.com