Bảo vệ siêu thị có được tự ý khám xét khách hàng hay không?

Mới đây, đoạn clip lan truyền về sự việc một phụ nữ bị nghi ngờ trộm đồ tại Trung tâm thương mại Aeon Mall Long Biên (Hà Nội) đã thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng mạng. Sau khi công an phường Long Biên xác minh, làm rõ vụ việc, nhiều người không chỉ đặt câu hỏi về tính đúng sai trong sự việc cụ thể, mà còn tranh luận gay gắt về quyền hạn thực sự của nhân viên an ninh khi nghi ngờ khách hàng có hành vi lấy cắp tài sản. Đây không phải là trường hợp đầu tiên xảy ra mâu thuẫn giữa nhân viên bảo vệ của trung tâm thương mại và người tiêu dùng, nhưng vụ việc tại Aeon Long Biên đã đặt ra một bài học nhức nhối về việc xử lý sự cố phải tuân thủ pháp luật, tôn trọng nhân phẩm của mọi người.

Để làm rõ các vấn đề pháp lý liên quan, Báo Điện tử VTC News đã trao đổi với luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng luật sư Chính Pháp thuộc Đoàn luật sư TP Hà Nội. Theo thông tin luật sư Cường nhận được, trong vụ việc tại Aeon Long Biên, nhân viên an ninh đã chặn đường một gia đình gồm ba mẹ con và công khai thông báo về nghi ngờ "ăn cắp đồ", sau đó yêu cầu cả gia đình lên khu vực làm việc riêng để xác minh. Hành động này không chỉ thiếu tế nhị mà còn có nguy cơ gây tổn hại nghiêm trọng đến danh dự, nhân phẩm và uy tín của khách hàng, đặc biệt khi sự việc còn được quay lại và lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội.

Luật sư Cường phân tích, cơ quan chức năng đã vào cuộc xác minh, sẽ làm rõ trách nhiệm của nhân viên bảo vệ, quy trình kiểm soát hàng hóa của trung tâm thương mại, đồng thời xác định sai phạm nếu có. Nếu kết luận nhân viên an ninh có sai sót trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, gây tổn hại đến uy tín của khách hàng, họ và đơn vị quản lý phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật.

Điều quan trọng nhất mà vụ việc này nhấn mạnh là giới hạn quyền hạn của nhân viên an ninh trong mọi cơ sở kinh doanh. Nhiều chủ cửa hàng, nhân viên bảo vệ vẫn có quan niệm sai lầm rằng nếu nghi ngờ khách hàng trộm đồ, họ có quyền chặn chặn, kiểm tra túi xách hay thậm chí khám xét người. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam hoàn toàn không công nhận quyền lực này đối với nhân viên bảo vệ tư nhân. "Nếu nghi ngờ mất hàng hóa, nhân viên an ninh cũng không có quyền khám người mà nên mời khách hàng vào khu vực riêng để trao đổi và làm rõ sự việc", luật sư Cường nhấn mạnh.

Thay vì hành động đơn phương, các cơ sở kinh doanh có thể áp dụng các phương pháp hợp pháp để làm rõ sự việc: yêu cầu khách hàng giải trình về các nghi ngờ, trích xuất dữ liệu camera giám sát để đối chiếu chứng cứ. Nếu vụ việc có dấu hiệu tội phạm hoặc có nguy cơ xảy ra xung đột nguy hiểm, đơn vị kinh doanh chỉ có quyền trình báo sự việc với cơ quan công an - những cơ quan có thẩm quyền duy nhất để tiến hành khám xét, bắt giữ theo đúng trình tự pháp luật.

Pháp luật Việt Nam nghiêm cấm mọi hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm của người khác trái luật, cũng như bắt giữ, khám xét người thiếu căn cứ rõ ràng. Theo Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015, bất kỳ ai bị xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín đều có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại vật chất và tinh thần từ người gây ra tổn hại. Vụ việc tại Aeon Long Biên chính là bài học cho toàn bộ các cơ sở kinh doanh trên cả nước: cần xây dựng quy trình xử lý sự cố nghi ngờ mất tài sản dựa trên cơ sở pháp luật, luôn đặt việc tôn trọng quyền con người làm tiêu chí hàng đầu, để tránh những mâu thuẫn không đáng có mà vẫn bảo vệ được quyền lợi chính đáng của mình.

Nếu bạn có gặp phải tình huống bị nghi ngờ trộm đồ tại các trung tâm thương mại và bị xử lý trái pháp luật, hãy liên hệ với cơ quan công an hoặc các tổ chức bảo vệ người tiêu dùng để bảo vệ quyền lợi của bản thân.

Theo Mỹ Nương - baove24h.com